De kaasmarkt Edam in het verleden

Op de kaasmarkt op het Jan van Nieuwenhuizenplein heeft zich in de loop der eeuwen een belangrijk hoofdstuk van de Edamse geschiedenis afgespeeld. Vroeger waren de kaasmarkt en het Prins Mauritspad onderdeel van de waterverbinding tussen de Achterhaven en het water langs de Matthijs Tinxgracht.

In 1622 werd hier de Bierkade aangelegd, waaraan de brouwers hun huizen bouwden. Omstreeks 1680 dempte men het water en werd de kaasmarkt, die eerst elders in de stad gehouden werd, naar het nieuwe plein verplaatst. In het midden van het plein is een prachtige windroos met gele en paarse klinkertjes ingestraat. ln Edam wordt deze ‘de ster’ genoemd. Tot 1922 werd hier kaas verhandeld, direct van de boer aan de handelaar. Middelpunt van dit kleurrijke schouwspel waren de kaasdragers, die de kogelronde kaasjes op houten ‘berries’ of draagbaren af- en aanvoerden.

De Kaaswaag

De Kaaswaag dateert uit 1778. In het gebouw is een permanente tentoonstelling over de kaasbereiding ingericht. Men kan er kaas proeven en kopen. Helaas is er in Edam geen kaasboerderij meer. Edam heeft nog wel een kaas-exportbedrijf: Gestam. De industrialisatie van de kaasbereiding maakte een einde aan deze markthandel. Voor de toeristen is deze oude traditie weer in ere hersteld.

Om u een idee te geven van de vroegere kaasproduktie: in 1649 verhandelde men in Edam +/- 250.000 kaasjes; tegenwoordig produceert Nederland 27 miljoen Edammer kazen. In het huis naast de Kaaswaag was vroeger het café ‘Oost-Indië’ gevestigd, waar men na een gunstig afgesloten markthandel kon proosten op de goede afloop.